tekst kuratorski

katalog wystawy pokonkursowej PANDEMIA. Sztuka w czasach zarazy

Katalog online

Organizacja ogólnopolskiego konkursu plastycznego „PANDEMIA. Sztuka w czasach zarazy” ma dwa cele – artystyczny i społeczny. Stanowi przegląd sztuki wizualnej z zakresu malarstwa, rysunku, grafiki i ilustracji, jest też pretekstem do nawiązania niewerbalnego dialogu pomiędzy artystami i odbiorcami na temat pandemii koronawirusa. Globalna epidemia jest nową sytuacją dla wszystkich, budzącą strach i ciekawość wobec następujących przemian społecznych.

Choć staramy się żyć normalnie, zapanował chaos związany z naszym postrzeganiem świata.

Prace wybrane na wystawę PANDEMIA charakteryzuje wysoki poziom artystyczny oraz różnorodność form i stosowanych technik. To co podoba mi się w ujęciu społecznym wystawy, to nadzieja, którą czuje się po jej obejrzeniu. Chociaż prace mają różnorodny ładunek emocjonalny, wiele z nich emanuje pozytywną energią, a nawet humorem. Wspaniały jest też fakt, że tak wielu znakomitych twórców wzięło udział w tym przedsięwzięciu, że mimo trudnych czasów epidemii wirusa, zmobilizowali się do działania. Groźna sytuacja obudziła w artystach biorących udział w wydarzeniu chęć wypowiedzi, dając im natchnienie do pracy. Przymusowa izolacja społeczna, której wszyscy zostaliśmy poddani tej wiosny, okazała się czasem do twórczych przemyśleń. Jednych skłoniła do sięgnięcia po nowe media, w innych wzbudziła potrzebę kontynuacji wieloletnich cyklów. Wielu artystów zainspirowała do tworzenia zapisków, szkiców, prowadzenia dzienników podkreślających wątek oczekiwania oraz znudzenia codziennością. Pojawił się też temat medialnej burzy docierającej przez ekrany i monitory, chaosu panującego na świecie, który artyści postanowili uporządkować za pomocą plastycznych środków wyrazu.

W realizacjach pojawia się też nawiązanie bezpośrednio do tematu choroby. Wielu artystów w swojej wypowiedzi poszukuje nadziei dla ludzkości w jednoczeniu się i wzajemnej pomocy, są też tacy twórcy, którzy w swoich apokaliptycznych przedstawieniach nie pozostawiają światu otuchy. Wielu autorów ukazało zamaskowane postaci, bezsilne wobec epidemii i poddane nowym regułom funkcjonowania. Częste jest też przedstawienie wirusa w widzialnej skali, jako bohatera kompozycji, podkreślając w ten sposób jego nadrzędny wpływ na rzeczywistość. Pojawiły się też prace abstrakcyjne obrazujące wewnętrzny chaos twórców lub klaustrofobiczne odczucia związane z izolacją. Mimo niekiedy dramatycznych ujęć tematu, napawa mnie otuchą fakt, że twórcy nadal chcą tworzyć, wypowiedzieć się i integrować podczas wystaw, nawet jeśli jest to możliwe tylko w świecie wirtualnym. Wylane na papier i płótno, a także za pomocą mediów cyfrowych niepokoje, mają oczyścić umysł twórców z kiełkujących frustracji. Okazuje się, że nawet w izolacji nie jesteśmy samotni, bo jest wiele osób, które myślą i czują podobnie.

Bardzo interesująca jest realizacja Shuai Zhang (Łódź) pt. „Izolacja I”, która zdobyła GRAND PRIX w konkursie. Jest to instalacja, którą artysta zgłosił do konkursu w formie grafik cyfrowych. Realizacja ukazuje miniaturowe sylwetki ludzi odizolowanych i zamkniętych wewnątrz plastikowych strzykawek. Malutkie ludziki intrygują swoją realistyczną różnorodnością, a ich świat wykreowany przez autora przeraża mechaniczną i bezosobową oprawą. Zamknięci w identycznych kapsułach skierowanych w jedną stronę, skazani na wspólną i nieznaną im przyszłość, są bezwolni, osamotnieni i odizolowani od siebie. Intrygująca jest w prawym górnym rogu przedstawienia plastikowa dłoń trzymająca jedną ze strzykawek. Ta wielka w stosunku do proporcji postaci, anonimowa ręka podpowiada odbiorcy dodatkowe treści do interpretacji.

Pierwszą nagrodę otrzymał Zbigniew Blekiewicz (Szczecin)za pracę malarską. Realizacja przedstawiająca skrzypce, ma charakter dekoracyjny, a jej wykonanie reprezentuje wysoki poziom estetyczny, natomiast niepokojący w swym radykalnym podziale układ kompozycyjny ukazuje ukryty przekaz twórcy, który podkreśla nadany obrazowi tytuł – „Niedokończony koncert COVID-19”. Praca łączy ze sobą walory warsztatowe i ciekawe, nietypowe dla wystawy odniesienie się do tematu. Fragmentacja instrumentów, podzielenie i rozczłonkowania ich formy powoduje, że całość tworzy nową harmonię, nową rzeczywistość.

Zupełnie inne ujęcie ma praca Jakuba Kamińskiego (Wrocław), która zdobyła Drugą Nagrodę w konkursie. Jest to plakat pt. „Przygoda”. Praca w satyryczny sposób odwołuje się do tematu nakazu przebywania ludzi w domach i ograniczenia ich świata do czterech ścian. Bez złych emocji lecz z pewnym przekąsem i humorem artysta odnosi się do sytuacji izolacji i realiów kwarantanny.

Trzecią nagrodę otrzymała Daga Skwarska (Warszawa)za ilustrację pt. „Hero-2020”. Artystka stworzyła interesującą ilustrację przedstawiającą nowych bohaterów – lekarzy, którzy walcząc z pandemią narażają swoje własne życie. Podczas epidemii wizerunek bohaterskich lekarzy niejednokrotnie przedstawiany był w mediach i na billboardach. Artystka posłużyła się prostą formą tworząc wyrazisty przekaz.

Szczególnie docenione zostały też prace autorów, którzy otrzymali Wyróżnienia Specjalne. Janusz Jurek (Ostrów Wielkopolski) zrealizował dramatyczną grafikę trójwymiarową pt. „Plaga III” , Joanna Śmielowska – Jaremin (Gdynia) wykonała nastrojową pracę malarska w technice digital painting pt. „Dystans”, natomiast Piotr Bąk (Katowice) przedstawił prace rysunkowe w wyjątkowej technice własnej – „ Zalew informacji” i „Osamotnienie II” .

Oprócz autorów nagrodzonych i wyróżnionych, prace kilkudziesięciu artystów zostały umieszczone w e-katalogu. Jest to też forma wyróżnienia prac i zestawienia realizacji o wyjątkowych walorach plastycznych i niebanalnym przekazie.

Curatorial text

PANDEMIC: Art in the Time of Plague post-competition exhibition catalog

Online catalog

The nationwide art competition „PANDEMIA. Art in the Time of Plague” has two goals – artistic and social. It offers a review of visual art in the fields of painting, drawing, printmaking, and illustration, and also serves as a pretext for establishing a non-verbal dialogue between artists and audiences about the coronavirus pandemic. The global epidemic is a new situation for everyone, evoking fear and curiosity about the ongoing social transformations

While we try to live normally, chaos has reigned in our perception of the world.

The works selected for the PANDEMIA exhibition are characterized by high artistic quality and a diversity of forms and techniques. What I appreciate about the exhibition’s social approach is the hope one feels after viewing it. Although the works have a diverse emotional charge, many exude positive energy and even humor. It’s also wonderful that so many outstanding artists participated in this project, mobilizing themselves to act despite the difficult times of the virus epidemic. The dangerous situation awakened a desire to express themselves in the artists participating in the event, providing them with inspiration for their work. The forced social isolation we all endured this spring proved a time for creative reflection. Some were prompted to turn to new media, while others felt the need to continue long-standing series. Many artists were inspired to create notes, sketches, and journals that emphasized themes of anticipation and the boredom of everyday life. Themes also emerged: the media storm reaching us through screens and monitors, the chaos reigning in the world, which artists decided to bring order to through visual means.

The works also directly reference the theme of disease. Many artists seek hope for humanity in unity and mutual aid, while others, in their apocalyptic depictions, leave the world without hope. Many artists depicted masked figures, powerless in the face of the epidemic and subjected to new rules of functioning. The virus is also often depicted on a visible scale as the protagonist of the composition, thus emphasizing its overarching impact on reality. Abstract works also appeared, illustrating the artists’ inner chaos or the claustrophobic feelings associated with isolation. Despite the sometimes dramatic approaches to the subject, I am heartened by the fact that artists still want to create, express themselves, and connect during exhibitions, even if this is only possible in the virtual world. Anxieties expressed on paper and canvas, as well as through digital media, are meant to clear the minds of artists of burgeoning frustrations. It turns out that even in isolation, we are not alone, because there are many people who think and feel similarly.

A particularly interesting project by Shuai Zhang (Łódź), titled „Isolation I,” won the GRAND PRIX in the competition. This installation, submitted by the artist to the competition as digital graphics, depicts miniature silhouettes of people isolated and enclosed within plastic syringes. The tiny figures are intriguing with their realistic diversity, while their world, created by the artist, is terrifying with its mechanical and impersonal setting. Locked in identical capsules facing one direction, condemned to a shared and unknown future, they are powerless, lonely, and isolated from one another. A plastic hand holding one of the syringes is intriguing in the upper right corner of the piece. This anonymous hand, large relative to the figure’s proportions, suggests additional meaning for the viewer to interpret.

The first prize was awarded to Zbigniew Blekiewicz (Szczecin) for a painting. The work, depicting a violin, is decorative in nature, and its execution represents a high aesthetic standard. The composition, disturbing in its radical division, reveals the artist’s hidden message, which is emphasized by the title given to the painting – „Unfinished COVID-19 Concert.” The work combines technical merits with an interesting, unusual approach to the subject matter for this exhibition. The fragmentation of the instruments, the division and dismemberment of their form, creates a new harmony, a new reality.

Jakub Kamiński (Wrocław) takes a completely different approach, winning Second Prize in the competition. It’s a poster titled „Adventure.” The work satirically addresses the issue of people being forced to stay at home and limiting their world to four walls. Without negative emotions, but with a touch of irony and humor, the artist addresses the situation of isolation and the realities of quarantine.

Third Prize went to Daga Skwarska (Warsaw) for her illustration titled „Hero-2020.” The artist created an engaging illustration depicting new heroes – doctors who risk their lives fighting the pandemic. During the pandemic, the image of heroic doctors was frequently portrayed in the media and on billboards. The artist used a simple form to create a powerful message.